# Voorstel: één klas, zonder cijfers

## Doel en opzet

Onderzoek met ongeveer 30 leerlingen of Vlak bruikbaar is op bestaande laptops en welke kosten echt vervallen. Stel aanschaf van een toegestane examenrekenmachine nog niet uit op basis van deze versie. Een schoolpilot verandert centrale-examenregels niet.

Begin met een gebruiksproef zonder cijfer. De wiskundedocent kiest na syllabuscontrole één passend hoofdstuk en twee gelijkwaardige sets rekenhandelingen. Leerlingen oefenen eerst 20 minuten met dezelfde Vlak-profielinstellingen. Doe vervolgens een proef van 50 minuten: de helft begint met de gebruikelijke rekenmachine, de andere helft met Vlak; wissel voor de tweede set. Leg uitwerkingen op papier vast. Gebruik alleen een pseudoniem werkpleknummer. Dit is geen leerlingvolgsysteem.

Meet afrondings-/instelfouten, benodigde hulp, taakduur, storingen, herstelduur en toegankelijkheidservaring. Vraag een korte anonieme evaluatie. Een tweede proef van 100–120 minuten is nodig voor duurbelasting, batterij-/slaapgedrag en langere werkgeschiedenis. Die proeven zijn nog niet uitgevoerd.

## Vooraf vastgelegde acceptatiecriteria

- Alle geselecteerde functies zijn door de vakdocent aan de juiste actuele eindtermen en hulpmiddelenregels gekoppeld.
- Nul onverklaarde afwijkingen buiten de vastgelegde nauwkeurigheidsmarge op de gekozen officiële opgaven en aanvullende randgevallen.
- Geen verboden functie beschikbaar via interface, directe formule, rechtstreekse aanvraag of herstelroute.
- Voor toekomstige beoordeelde afname: onafhankelijke deskundige kan de beheerde opstelling niet eenvoudig als gecontroleerd laten doorgaan vanaf een onbeschermde sessie; stop bij openstaande hoge risico's. De huidige versie voldoet nog niet aan deze eis.
- 95% van leerlingen kan na oefenen de geselecteerde rekenhandelingen zelfstandig bedienen. De mediane taakduur is maximaal 20% hoger dan met het bestaande hulpmiddel, met vooraf afgesproken passende aanpassingen.
- Geen verlies van reeds serverbevestigd werk bij de afgesproken gewone onderbrekingen; iedere test met lokaal werk heeft een traceerbare docentbeslissing.
- Alle leerlingen kunnen deelnemen met eigen ondersteuningsbehoeften of een gelijkwaardig alternatief; toetsenbord en 200% vergroting bruikbaar op de werkelijk gekozen laptops.
- Herstel of overstap binnen vijf minuten volgens protocol; geen leerlingnadeel door techniek. Beschikbaarheid van drie reserveapparaten en opladers daadwerkelijk gecontroleerd.

Bij een onverklaarde rekenfout, verloren werk, beveiligingsomzeiling of uitsluiting wordt de relevante proef gepauzeerd. Een docent en ICT'er beoordelen het incident, zonder automatische fraudeconclusie.

## Privacy en wissen

Leerlingen hebben geen abonnement, commercieel account of leerlingprofiel nodig. Er zijn geen advertenties, analysepixels, webcamopnamen, schermbewaking, AI-training of automatische opgaveherkenning. Rekenwerk gaat alleen naar de schoolserver als een profielsessie actief is. Oefenwerk blijft lokaal in de browser.

De server bewaart een werkpleklabel, willekeurige sessie-ID, profiel/versie, rekenopdrachten en uitkomsten, authenticatietokenhash, browserinstantie-ID, opdrachtnummers, tijden van controlecontact en beperkte gebeurtenissen (start, herstart/controle nodig, docentvrijgave, afsluiten). Geen leerlingnaam invullen. Het HTTP-transport verwerkt IP-adressen; Vlak bewaart die alleen kort in geheugen voor rate limiting en schrijft geen eigen toegangslog. Reverse proxy/hosting kan dat wel doen: schakel onnodige logs uit of stel een korte bewaartermijn in.

Standaard zijn sessies na zeven dagen niet meer bruikbaar en worden verlopen records bij serverstart/controle-opvraag opgeruimd. De docent kan sessies eerder verwijderen. Zolang de server uit staat gebeurt geen achtergrondverwijdering op schijf; de school moet dat meenemen in beheer. Browseropslag en schoolback-ups hebben een afzonderlijke verwijdering nodig. Gebruik voor toekomstige toetsen een beheerd tijdelijk browserprofiel dat na de afname wordt gewist; wis bij de huidige proef sitegegevens of gebruik de lokale wisfunctie. Leg leerlingen vooraf uit welke gegevens zichtbaar zijn op de docentpagina.

Schoolbestuur/privacyfunctionaris stelt het lokale doel, toegang, bewaartermijn, informatieplicht en zo nodig verdere privacybeoordeling vast. Dit document doet geen juridische nalevingsclaim. Infrastructuur en eventuele verwerkerscontracten moeten door de school worden beoordeeld.

## Kosten: gratis software, wel schoolwerk

Onderstaande arbeidstarieven zijn **rekenaannames, geen actuele offertes**. Vervang ze door eigen tarieven en offertes. Cloudkosten en voorwaarden staan in VERCEL.md.

| Post voor eerste klas | Rekenaanname | Indicatie |
| --- | --- | --- |
| Softwarelicentie Vlak | MIT, geen abonnement | €0 |
| Docent: syllabus, opgaven, profiel en evaluatie | 12–20 uur × €60 | €720–€1.200 |
| ICT: host, beheer, kioskonderzoek, herstelproef | 12–24 uur × €75 | €900–€1.800 |
| Onafhankelijke beveiligingsbeoordeling | 16–32 uur × €100 | €1.600–€3.200 |
| Ondersteuning en twee afnames | 4–8 uur × €60 | €240–€480 |
| Hosting gedurende proef | bestaande schoolserver of offerte | apart bepalen |
| Drie reserveapparaten en opladers | leenvoorraad of offerte | apart bepalen |
| Beheerlicenties/SEB/kioskvoorzieningen | gekozen opstelling en bestaande schoollicenties | apart bepalen |
| Jaarlijks onderhoud en nieuwe examens | docent/ICT-capaciteit | apart begroten |

De geraamde eerste arbeidskosten zijn €3.460–€6.680, exclusief apparatuur, hosting, beheerlicenties en eventueel btw. Geen kosten per leerling voor de software. Praktijkvalidatie en aanvullende apparaatbinding/herstelbeveiliging kunnen daar bovenop komen en zijn nog niet geraamd.

Voor gezinnen is de theoretische besparing `aantal vermeden aankopen × werkelijk aankoopbedrag`, minus eventuele extra laptop-/toegankelijkheidskosten. Bereken alleen een vermeden aankoop wanneer voor de gehele schoolloopbaan en relevante examens een toegestaan alternatief bestaat. Bij één klas kan de pilot financieel ongunstig zijn; schaalvoordeel mag niet worden aangenomen zonder beheer- en examenacceptatie.

## Continuïteit

De volledige broncode, MIT-licentie, referenties, tests en documentatie zitten in de projectmap en het pakket. Hosting kan op een schoolaccount en eigen domein; er is geen persoonlijke cloud- of makersaccountkoppeling. Geen externe JavaScriptbibliotheken hoeven bij gebruik te worden gedownload. Node.js en de browser blijven wel te onderhouden platformafhankelijkheden.

Wijs minimaal twee beheerders aan, gebruik een schoolrepository, bewaar een geteste vaste versie met hash, maak beperkte schoolback-ups en oefen herstel. Voer de meegeleverde controles uit bij iedere codewijziging. Laat ieder schooljaar de syllabus- en hulpmiddelenmatrix actualiseren. Tijdens een afname staat de release vast; fouten leiden tot een storingsbeslissing en pas daarna een nieuwe uitgave.

Voor centrale examens zijn afzonderlijk nodig: overleg met schoolleiding en bevoegde exameninstanties, formele beoordeling van regelgeving/toelaatbaarheid, onafhankelijk bewijs over vakinhoud, apparatuur, beveiliging en toegankelijkheid, een operationeel beheer-/toezichtplan en expliciete toestemming waar vereist. Deze software en pilot leveren die goedkeuring niet.